Saturday, July 16, 2011

IX . KIỂNG TIÊN 3




KIM CỔ KỲ QUAN IX
KIỂNG TIÊN

ĐOẠN III

tr.278-282; cột 20-28

tr.278- 20

779.Xem khắp hết non sông lợi hại

780. Nực cười thay đứa dại chê khôn

Phật thánh nhu ( nho) đồng đẳng nhứt môn (1)

Tôi không phải chê khôn cười dại

E hậu nhựt nhiều người tồi bại

Chẳng phải người ở ngoại càn khôn

785.Việc làm lành chớ khá bôn chôn

Thời hậu nhựt đắc tri khôn cấn

Hữu sắc linh Ngọc-hoàng phát ấn

Thừa truyền giáo đạo tấn chư bang

Rán dồi lòng hai chữ Bảo-an

790.Tâm xuất tự phò bang giáo thế (2)

Tài xuất sắc vẹn toàn mưu kế

Pháp xuất thân độ thế cứu dân

Phật trời hờn phi nghĩa phi ân

Phật Trời ghét phi nhân nghịch đạo

795.Thường bả nhất tâm hành đạo (3)

Sách dạy người nghịch bạo dọc ngang

Viên đối ngữ tâm cách thiên san (4)

Cám thương nỗi nhơn gian đa dạ

Mãng thiển chí thâm nhon khổ hạ

800.Mảng thân chí thiển họa phi tiêu


Lập nguy tiền tại xứ Bạc liêu

Sát Nam địa Tàu tiêu mới đáng

Khiến nhiều việc bất bình ngao ngán

Thế tịnh bình kết án đa đoan

805.Nên muôn dân kẻ dọc người ngang

Cũng vì bởi Tàu man khuấy rối

Y cẩm dạ hành đường phản đối

Khác đồ y phục khuấy rối dân

Thượng bất chánh hạ tắc lọan phân

810. Khiến nhiều nỗi muôn dân xao xác

Người Nam Việt ở ăn coi khác

Bối ngã ba Rạch các thiêu gì



tr.279- 21

Ai trị dân xao xác biên thuỳ

Đường đạo tặc bất tùy quan chánh

815.Sao chẳng dạy việc lành bá tánh

Dân tùng quan quan chánh tùng dân (5)

Xem việc đời thấy đó khó phân

Việc nhà nước phải cân tội phước

Nhơn vi chánh vi quân tử (6)

820.Nhơn vi tà tội trước sa mê

Có nói ra như việc cẩu kê (7)

Bằng không tỏ u mê dạ tớ

Nhìn trào quốc có ngày thớ thớ

Đoái sông mê dạ tớ hồ nghi

825.Tự nhiên nhiên địa bất tương khuy

Xem trần thế bất nghi thiên địa

Kiểng đồng nay múi ngoài Thị Rịa

Đất Biên-hòa thiên địa Tây-An

Quân thần cang vi phụ tử cang

830.Phu thê thuận an bang đạo vị

Tam cang thuận nước nhà an trị

Tam cang nghịch đạo vị bất minh

Để lời rằng tiền sách hậu kinh

Thánh nhơn ký minh tâm huấn dụ (8)

835.Chữ trị gia bất dụng nịnh phu

Đời khổ đời giáo dụ vô thần

Câu trị quốc bất dụng nịnh thần

Vong kinh sử tranh phần quân tử

Hòn Ngả-bác có đồn trí cử

840.Hai bên vàm tìch trử binh lương

Ba mũi đồn ngăn cửa thiền vương

Hậu tích túc binh lương thiềng nội

Hậu tài pháp gia tăng thập bội

Hữu công tắc thưởng hữu tội tắc trừng

845.Vui non sông mé biển chân rừng

Mua nhơn gội ngọc thuần chí cả

Xót những thuở sông mê trả quả

Phải nhớ đường giày giả tuyết sương

Phải biết ơn phụ mẩu quốc vương

850.Phải nhớ chữ tào khương phu phụ.


Lập giáo đạo ân hành công vụ

Lập quốc gia phu phụ đoàn viên

Phụ tử đồng thượng tịch bình yên

Hiệp nam nữ cảnh Tiên lai chiếm

279-22

855.Kẻ đàng điếm nay thời thấy hiếm

Người làm lành nay kiếm khó âu

Một mai dầu cơ nghiệp tạo thâu

Đầu nịnh tặc sông sâu trôi vịnh

Các mối việc làm gay lục tỉnh

860.Cũng như cây đủng đỉnh trái buồng

Nghe mối nào thôi cũng luồng xuồng

Nghịch kỳ lý trước buồng trên ngọn

Tu âm tự phải tua sửa dọn

Tu tại gia tu trọn không tu

865.Thượng bất chánh hạ loạn tắc ngu

Khuyên thượng trí cuồng phi miễn chấp

Lời nói dại không ngăn không nắp

Dưới nằm chiếu trên mới đắp mùng

Tôi nói ngay nhiều việc tầm khùng

870.Khuyên thượng trí anh hùng chế độ

Giàu phú túc xưng vi bá hộ

Nghèo cù bơ giả ngộ mà cười

Đất Nam-vang sau thấy ít người

Hạt Châu-đốc ít cười nhiều khóc

875.Tần ở đất Tháp mười về gốc

Cuộc Trời xui sự tất nan phân (9).

Miễn là cho đồ sộ muôn dân

Nơi nơi nghĩa nhơn ân quân chánh (10)

Chữ hiển vang gội nhuần bá tánh

880.Lập hậu bang hữu Thánh hữu Thần

Đất Nam-kỳ hậu Hớn tiền Tần

Trời khiến lại tiền Tần hậu Hớn

Vái Trời Phật định phần nhỏ lớn

Cho muôn dân hậu Hớn trung thần

885.Tâm bất trung Phật chẳng định phần

Cao-miên thiệt nhiều lần cay đắng

Ai làm sao trốn Trời khỏi nắng

Người làm sao khỏi đắng khỏi cay

Nhạn lạc bầy vượn nọ lìa cây

890.Không xét vạy xét ngay khó ở

Đêm nằm thắm dạ người mắc cỡ

Ngày nói năng cho đỡ khi khôn

Noi tâm trào cà khất một môn

Nay gẫm lại ai khôn ai dại

895. Ăn cơm mắm thấm lòng ngoài ngại

Nghỉ khi khôn khi dại dại hơn

280- 23

Khó nghỉ đời người giả người chơn

Khó biết đặng người chơn người giả

Ăn lớn miếng khó bề nuốt nhả

900.Nói cà vay hai ngả vào ra.


Làm sao cho khỏi chốn Diêm-la

Đường tội phước chia ba mối đạo

Tưởng ái quốc cơ đồ sáng tạo

Nào hay đâu cơ đạo hân hoan

905.Lại xưng rằng hùng cứ nhứt phang (phương)

Giốc chiếm đoạt Tây-an đại đế

Bạo phát bạo tàn vô mưu kế

Thâm thâm chi diệu thế khá hơn

Mặc thế tình kẻ bạc người ơn

910.Loài phi nghĩa sao hơn đạo vị

Cao nhơn tất hữu cao nhơn trị

Đệ tử tầm sư vị thế đoan

Có chữ sư tầm đệ tử nan

Sao rằng gọi dị đoan phong khởi

915.Tội dương gian nay là tội gởi

Mình trách mình chớ bởi trách ai

Mé biển ngoài đáy đóng lai rai

Rọ hàng khơi chiều mai ngó thấy

Qua ngày sau của rơi chẳng lấy

920.Hậu thiên đô ngó thấy nhiều nhà

Thấy mù u rụng đặt góc trà

Đồng Cần lố cửa nhà sung túc

Đường xe ngưa vầy vui mấy lúc

Dưới sông thời sung túc tàu ghe

925.Nói phong thần ít kẻ âu nghe

Khuyên người khá chẻ tre nghe lóng

Ngày sau thời không chiêng không trống

Lập bình an tiên thống mất ngôi

Người nặng chưn nặng dạ thương ôi

930.Làm nặng mặt gẫm thôi khó dạy

Nói lua lá nhiều người bụng vạy

Miệng chưởi thề nói bậy khó nghe

Ngày sau đồng vắng tiếng lặng the

May thời ít tiếng nghe điếc mũi

935.Mối đạo này một may một rủi

Tưởng Phật Trời nghĩ tủi cuộc đời

Một ngày coi khác thế khác thời

Khác ăn nói khác thời y phục

280- 24

Nhứt bá thiên biến vi tứ lục

940.Thập bát dương qui phục nhứt đoan

Nhiều người sanh dạ cẩu lòng lang

Nên Trời khiến bất an chư quốc

Cuộc ở đời nhiều người nói xấc

Trải qua đời cà khất khua môi

945.Vọng bàn linh (11) không có một tôi

Mười hai tháng gẫm thôi không ngó

Kẻ thịt trâu người lại thịt chó

Rượu ba mang nói ó vang đầu

Chớ thấy ai tưởng Phật vọng cầu

950.Mong làm dữ dập đầu nằm vạ.


Uống ba chén gậy nên việc lạ

Ít người nào đặng dạ chánh minh

Uống rượu thời nói sách nói kinh

Uống rượu vào làm thinh mà ngủ

955.Biết làm sao nói đời cho đủ

Người lo bề ăn ngủ khó phân

Hậu vi quan tiền cựu vi dân

Thiên tính vỉ ngĩỉa nhân như thử

Tửu trung bất ngữ chơn quân tử (12)

960.Sách hằng ghi Hứa-sử chơn tu

Tài thượng phân minh đại trượng phu

Người chí cả thôn phu thì cực

Đắng nhứt nhựt tri bá nhứt nhựt

Người lại bì sướng cực một đời

965.Đắng nhứt thời tri bá nhứt thời

Biết làm vậy ở đời mới sợ

Gặp hội khổ giúp nhau tư trợ

Gặp hội giàu bưng bợ a dua

Đừng đem lòng chê ngọt khen chua

970.Chớ đem dạ tranh đua việc thế

Xao xuyến mấy năm người vong phế

Ít ai lo sự thế khó khăn

Có chữ rằng tùng thiện như đăng (13)

Câu tùng ác như băng khổ giả

975.Thiên địa tuần hườn thâm chí cả

Châu nhi phục thuỷ khả hườn hương

Chớ noi theo Bí Trọng nhà Thương

Đừng học thói Vu-Hồn nương quỉ

Trụ lộng tình sa mê Đắc-kỷ

980.Ái quần yêu sát tỷ oan hồn

281- 25

Nước trong xanh lóng để một bồn

Đồ cặn cáo bất tồn sút sạch

Vàm Hòn đất an cư gia trạch

Hậu hưng ban chật rạch Cái dầu

985.Sông ở đâu có lộ có cầu

Người tu phải dập đầu cầu Phật

Đời nầy nghĩ đa mang nhiều tật

Nghĩ mà coi nhơn vật đồng ban

Thân của ai nấy giữ vẹn toàn

990.Xét sự thế xiêu càng quấy phải

Phải giả dại qua miền qua giải

Chức ông Thầy không phải một ai

Tôi nói chiều chờ thuở tối mai

Đường tội nghiệp về ai nấy chịu

995.Thọ ông Thầy phải lo phải liệu

Mặc thời bán để chịu thời đừng

Thú nhiều con Ông cũng không chừng

Lạt để mặn tiêu gừng để ngọt

Tồn Hà-Tiên sau còn Cần-vọt

1000.Ăn nhiều đường quá ngọt khó ăn.


Thấy sự đời nhiều kẻ lăng xăng

Một trách (14) kiểm súm ăn cho hết

Đắng cũng ruột ruột đau thời chết

Ngọt người dưng ngọt hết mà còn

1005.Ở đất đồng không phải Sàigòn

Mà buộc điếm đem lòng lấy của

Có người đi chó bên mới sủa

Có chỉ đường biết của để đâu

Chỉ có đường biết của để đâu

1010.Bắt nhện hùm thả lưới bủa câu

Giăng trước mặt thấy đâu chỉ mảnh

Lòng những mảng không lo việc rảnh

Đặt một vè Cao-lãnh coi chơi

Kể từ tôi vu hí thảnh thơi

1015.Xem Cao-lãnh nhiều nơi cười nói

Miễn tôi đói xin người khỏi đói

Mấy ai từng cơm gói cười đời

Nói nước nam vô Phật vô Trời

Thương muôn dân thị thiềng miệng lẹ

1020.Khi Phật Trời chửi mẹ chửi cha

Nói tôi thời mắc ngãi mắc ma

Mặc thế sự cơm ta ta độ

281-26

Dầu cô bác hiển vinh phú hộ

Cô bác ăn không độ bữa nào

1025.Nói làm chi lớn tiếng ồ ào

E hậu nhựt té nhào xuống trịnh

Đường lao khổ tôi mang thậm bịnh

Xin anh em tâm định làm ăn

Lâm cơ hàn phải chịu khó khăn

1030.Quả báo quả thủ căn lo hậu

Đừng ngó thấy cơ mưu dỉ lậu

Mà lộng ngôn nhiếc cậu mỏi lòng

Xài xí chi một cuộc đất đồng

Ngao ngán bấy tấm lòng không ép

1035.Hồi sung gánh muốn làm nhưng kép

Nát gánh rồi miệng chép chê bầu

Cơn xào chiên ít kẻ ưu sầu

Chảo nước lạnh lắc đầu ngơ mặt

Gẫm sự thế ở ăn quá ngặt

1040.Sợ trước mặt trỏ cặc sau lưng

Thấy nỗi đời tôi dửng dừng dưng

Mắt ngó Trời dậm chưng không thấu

Đây đói rách thời đây chịu xấu

Đó no lòng lua láo nhiếc ai

1045.Nghĩ cho ai cũng có lỗ tai

Xét cạn lẽ cơm ai nấy độ

Nẻo tróng lỏng cũng như bờ lộ

Ai ép người chê độ bất linh

Thấy cuộc đời cũng muốn làm thinh

1050.Tức ấm ách trung tinh để tiếng.


Đau đớn nỗi vận còn nguy biến

Thẹn thùa thay mang tiếng danh ô

Lo cựu thù chẳng soạn cơm khô

Trổ mối đạo Gia-tô thời đại

1055.Chốn thú dữ lăng xăng khó nói

Rừng gia chen chúc đói không hay

Mặc thế tình ai cũng hai tay

Cũng chẳng phải ai may miệng lại

Hai lỗ tai nghe đều khôn dại

1060.Người làm dại mắc lại người khôn

Thời bất bình nên phải lòn trôn

Khó biết nỗi người khôn lạy dại

Thờ bá tánh đủ mười hai hạy

Mặc ý ai nghe dạy thời nghe

282-27

1065.Ăn vặt chi chua chát đắng the

Miệng niệm Phật ăn nghe cũng ngọt

Lưới Phật Trời tuy thưa chẳng lọt

Người không lòng cúng ngọt mà thúi

Nói dưới biển xét cao như núi

1070.Người có lòng ăn thúi mà thơm

Mặc thế tình cay đắng quảy đơm

Người không lòng cúng thơm mà thúi

Lòng Phật Trời như non trên núi

Phật dụng lòng bất thúi bất thơm

1075.Của hạ trần lòng tưởng quảy đơm

Phật bất thực cá cơm trần thế

Lòng dụng tuế tăng thiên tuế

Nhơn dụng nhơn lập kế vi bang

Nói nghe không tiếng đó bất an

1080.Thấy nhiều nỗi nhơn gian khổ ngữ

Phật Ngài ra nhiều đường Phật thử

Nhơn đa ngôn đa ngữ đa vong

Lòng có lòng xét lại lòng không

Mê nói chuyện mênh mông quên hết

1085.Ngày xuân kêu rằng ngày tết

Dựng cây nêu biết hết phép chi

Việc đó thời ngày trước ai nghi

Tôi xét lại một khi không biết

Lễ ngươn đáng lập xuân chí tiết

1090.Đời chuyển luân khó biết bao nhiêu

Khá làm lành noi thuở Thuấn Nghiêu

Sau lập lại Bạc-liêu hết muối

Sau có nổi năm mười hòn núi

Đem lộn về muối núi Hà-tiên

1095.Phép Phật Trời nhiều kẻ chẳng kiêng

Thấy nhiều nỗi sầu riêng nhựt nguyệt

Đời thay đổi sớm còn tối biệt

Cám thương vì nhựt nguyệt phân ly

Đường tử sanh trần thế bất tri

1100. Chỉ cõi thọ nhiều khi rằng quấy.

Chúc thánh thọ vô cương không thấy

Từ ngươn niên chầy bấy lại đây

Thương Phật Trời nhiều việc thiệt hay

Việc phép tắc người ngay khó thấy

282-28


1105.Tàu sao biết dụng rơm làm giấy

Đất Nam-kỳ cày cấy chai lưng

Đọa mấy đời mấy kiếp cũng ưng

Khi phép giáo tấn hưng Hương-Bửu

Tích thiện gia bảo an linh cửu

1110.Vi nhơn nan tri sửu hưởng vinh

Vọng đường trào hai chữ khương ninh

Nguyện Hớn thất trung tinh kế hậu.

___

(1).Phật thánh nhu đồng đẳng nhứt môn: Phật, Lão, Nho đều ngang nhau, giống nhau (tam giáo đồng nguyên)
(2 ).Tâm xuất tự phò bang giáo thế : Lòng muốn giúp nước cứu đời.
(3). Thường bả nhất tâm hành đạo: Thường quyết một lòng hành đạo.
(4).Viên đối ngữ tâm cách thiên san : con vượn có thể nói với nhau qua ngàn dặm.
(5). Dân tùng quan quan chánh tùng dân: Dân theo quan, quan chính đáng thì phải theo dân.
(6).Nhơn vi chánh vi quân tử /.Nhơn vi tà tội trước sa mê: Người chánh đáng là người quân tử, kẻ theo tà là kẻ mang tội si mê.
(7). Cẩu kê: chó gà.
(8),huấn dụ: cũng như dụ giảng, nghĩa là giảng giải, răn dạy, khuyên bảo.
(9). sự tất nan phân: công việc phức tạp khó nhân xét, phân xử.
(10).nghĩa nhơn ân quân chánh : Người có nhân nghĩa thì biết ơn các vị vua chân chánh.
(11).bàn linh: bàn thờ người chết.
(12). Tửu trung bất ngữ chơn quân tử : Trong khi uống rượu mà không nói năng gì là người quân tử.
(13).tùng thiện như đăng / tùng ác như băng: Làm thiện thì sáng như đèn, làm ác thì lạnh như băng.
(14). Trách: cái nồi đất. Một trách là một nồi. Không rõ kiểm súm là gì.


No comments: