Tuesday, July 5, 2011

III . CÁO THỊ 2




KIM CỔ KỲ QUAN III * CÁO THỊ 2

tr.51- 60




21

574. Dừng dạ thở than trung can sao phải

575.Muốn vi tứ hải người phải tri ân
Dạ muốn Quí chi lê lựu tri cựu mãng cầu

Việc quấy nhức đầu thảm sầu đau bụng

Nói thời lụng dụng bất tụng bất thiệt khi không biết

Nói thời tha thiết chỗ biết chỗ không

580.Chẳng chổng chồng mông lạy ông mình lỗi

Chẳng ưa cây Phật đã dạy hoài ỷ tài chi vậy

Phật mà nói bậy người cậy thì rồi

Cũng chẳng nên ngồi thôi rối mắt thịt mặt ngồi trịch một bên

Hai tay chấp lên việc quên nhớ lại

585. Bấy lâu ngây dại nay lạy đức Thầy theo thầy giữ Đạo

Bỏ lòng hung bạo giữ đạo từ bi

Phật dạy việc chi tôi nan phân

Nước lớn thương dân khó phân nước nhỏ dạng

Xem đời thiệt loạn việc cạn khó phân

590.Nhiều việc sảy sàng xóm làng xính vính

Việc chủ ăn ngủ thời hư Sanh dạ cẩu trư thời hư chẳng đặng

Đứt lìa hai chặng việc nặng khổ go

Lo hỡi là lo một kho đất sét thấy tài hớn hài nhiều lắm

Muốn ra ai cấm muốn tắm ai gan

595. Sợ có xóm làng nhà hàng thiếu của giúp của khó trông

22

Chó sủa lỗ không vội trông thấy bóng

Ta mau chóng chóng nhà Tống hưng binh Để vậy làm thinh

Phải lo lập thất hộ quốc cầu linh

Vọng đắc vạn binh hội minh trợ thế

600.Đêm nằm nghe dế Thảnh thót nam lầu ve sầu vắn vỏi

Cầu linh thượng cõi về hỏi quốc gia

Nay ngó thấy cha hôm mang tật cầu Phật cứu kỳ

Thương việc biên thùy không quì không lạy

Việc lành không đậy việc vạy nghe chác the mắc ý

605. Ở cho có trí chơn lý trèo cao

Nhiều gánh lao xao biết sao kể gay gắt khó đi

Muốn lại cụng ly ngặt đi không đặng

Gánh không mấy nặng ruột quặn đau lời chưa thấu

Sá chi châu chấu bây đấu chống xe

610.Tiếng nói chẳng nghe pháo tre nổ tốt

Một mình rơm Một tiếng nói thơm nhiều thơm gặp thúi

Nói nhiều mệt đuối búi băng xăng

Nói chuyện không căn khó ngăn

dám chưởi nào lưỡi làm hung

615.Tự ý nịnh trung nó xung khẩu thiệt

Xuất ngôn nhiều việc hoặc thị hoặc phi

Khiến thừa dụ Nhơn tâm bất cụ chư dụ bất kham

Mười việc mười tham phải đam (đem ) vào sổ khó ôm nói om khó chịu

Trước dựng chậu kiệu tét bét khó lòng

620.Diêm chúa dự phòng để tiên Thánh

Một trăm món bánh bá tánh đều ăn ma


23


Thấy việc người ta Phật tha không đặng

Thúi thây khảo lúa hoảng múa khảo tiền

Heo sống chồng tiền cảm phiền mấy lạy

625.Sống ăn Trò lễ tay che xưống ghe cúi lạy

Thiệt làm tầm bậy hiếu đậy trong lòng

Sánh hiếu nghĩa Tế chi cổ dĩa hiều nghĩa của mình

Làm việc bất bình e tình mắc đọa

Những người tai họa Tội phước cạn sâu biết đâu mà tránh

630. Phước thời hiền Thánh họa tránh đi xa

Tội xuống Diêm la ra phải nghĩ phải tỷ phải suy

Sự tất thức trì sự phi sự phước

Phải lo tội phước có lâu nhiều tội

Cũng như hát bội đầu đội vai mang

635. Trong bụng dọc ngang thôi mang khổ lớn mất ngôi

Nam việt thả trôi thương ôi không chúa

Bắc kỳ tay múa là chúa bắc kỳ

Nam việt chịu ong lộn kíp người tiếp hơi vua

Nam việt nhịn thua thiết chua xót dạ

640. Nam ký mắc dọa hạ tôi day chưa thôi mấy kíp

Nước nào ăn hiếp người tiếp bợ bưng

Trở mặt đấm lưng dặm chưn sợ té có khi

Trời Phật thức tri đứng khi nước đọa

Phật Trời phép lạ gở họa nước Nam

645.Lòng người đừng điện Còn e tu luyện hiển hiện phép tài

Diệu thuật bất hoài nằm dài liệt địa

Miệng người niệm lịa thị thấy chuối tiêu hỏa thiêu ung mục

Chờ khi nước đục tẩy tục tu phần

Tay kể lần lần tẩy trần chưa tan

24


650. Việc nầy đào hang không toan xuống đất

ai mua quế bán ế ngồi nài

Sao chẳng thấy chẳng nhớ con chữ son hai mặt

Trong trực sự cực chí lao

Nhiều thuở chiêm bao lành hành uổng

655. Chẳng dụng cuốc xuống uổng cái thây

Lòng tôi chẳng ngay thiêu thây cho mất

Sống cũng khó ngồi nguyện hồi Tiên động

Trời cao lồng lộng đất ruộng thinh thinh

Soi xét chứng minh trung tinh lời

660.hiện kiến diện minh tường

Dạ bao tâm cường sa đường âm phủ

Nguyện vong việc cũ âm phủ khán tường

Diêm tường khán quá Nguyện cầu tiêu đá non hóa điện đền

Tôi chứa vững bền một nền phước hậu Nguyện cầu

665.Một dạ ưu tư phước dư vạn thọ

Trách thay trăm họ bắt thọ giáo truyền

Nhiều việc cảm phiền Cơ Gia là cậu kế hậu là tôi

Tình bậu muốn thôi việc tôi không ép

Sách in thơ chép có anh hào việc nào cũng tốt

670.Chẳng ngon thuở sốt không tốt mới tinh

Để vậy làm thinh không linh Phật rặt tiếng la

E nổi quỉ ma cang qua hổn chiến

Trước đây nguy biến nhớ tiếng tại Trời đời không có


25

Đi đâu đứng đó tôi ngó thiệt đà

675.Hay việc bất hòa tới mà giật gạo

Tôi đạo điên Ai chẳng dám khuyên đạo điên khuyên lại
Dạ lo tồi bại lao dại làm vầy
Chẳng dám ngủ ngày

Đừng ngồi tu rũ ăn ngủ mà hư

Trầm đốt trong lư bất tư tiêu hết

680.Dạ lo câu kết bạc hết hay còn mòn thân thể

Đời nầy khó dễ đổ bể nhiều khi

Việc nào bất tri hỏi đi hỏi lại

Đừng nghe Kẻ giận người phiền việc hiền gây dữ

Đa ngôn dục lời tục khó nghe Cây ngã bề ghe nát mang áo bo

685.Hai tay chóng tó mặt ngó coi Đồng-Nai

Saigon có oai con ai dữ vậy

Tôi nay Ba Thới tùng Quới Mỹ-trà(1)

Tên Thạnh Phật bà chủ nhà Sadec

Nhiều người ghen ghét mở bét bạc bôi

690.Nhiều việc thương Vôi thương ôi ong Bướm

Việc đời lụy ướm như bướm gầy ong

Tên Thành là ông Quan-Công thuở trước

Phò vua giúp nước thuở trước rất miêng

Phật Thầy Trần Nguyên dạy yên lê thứ

695.Trần Nhu chiếm cứ nhị tứ Láng linh (2)

Hai Lãnh trung tinh độ tinh Gò sặt (3)

Hai Ngôn thậm ngặt oán giặc hỏa thiêu

Căm hờn quần yêu bao nhiêu chẳng cử

Chú tư biện xử tích cử tòa chương

700.Nhiều việc tử thương lưới vương Châu đốc

26

Hai Nhơn tử tốc vị bốc cáo trình

Nhiều việc bất bình thương tình chú bảy dám bì

Nói chuyện phấn chì biên thùy chử dạ

Vợ tôi người đọa đồng tọa tên Thìn

705.Nhiều việc bất bình thương tình tôi nói không nghe

Mẹ con một phe be be lòng giận

Để tôi lận đận chẳng giận vợ con Đời cũng thon von

Trời định lý hiệp ý thời nhờ

Có thuở dại khờ có giờ minh lý

710 Hậu tồn tự ý thị quí vị thân sao phải

Nói ra ải ải như chệt hải hon

Sợ nỗi vợ con nước non thẹn lắm

cho Những việc đói no để cho Phật định

Đừng lòng trung nịnh thậm bịnh đa mang

715. Giứt đạo tào khang hung

Gia lòng cách thậm trách bất văn

Lo việc ở ăn lăng xăng thời khổ

Cửu huyền thất tổ biết khổ hay huờn căn đem lại

Biết thiềng ( thành) hay bại biết hại hay nên

720.Chẳng tưởng bề trên cho nên quên suy

Niệm chẳng xét suy lưu ly khó niệmVinh

cửa khổng các tổng qui mòn Một người biết khôn đi làm Phật

Đất sanh vạn vật Trời Phật riêng

Chỗ điểm chỗ khuyên quấy riêng phải

725.Có ông Thiện đế có kế ác vương

Có lập nhà Thương có vương Hớn thất


27

Có cất chùa công Có bạc dằn kho có lo Thầy-kiện

Có truyện Tây-Minh, có kinh giữ đạo

Có gạo hai lu có tu thiền

730.sanh có anh Tiên đức

Có tức nhà thờ có cờ Ông Thẻ (4)

Có kẻ không soi có người coi thấy khuấy cho hôi

Có chúa có tôi có ngôi Bồ-tát

Có con Ngã bác (5) có cát Vàm nao (6)

735. Có lập Có đường hung kiết có Tiết Ứng Luông (7)

Có tròn có vuông có truông có núi

Có sông có suối người hay có Tây bên cẳng

Tay nghe văng vẵng người chẳng cầu siêu

Ý muốn xử tiêu làm yêu mưu kế phong thần

740. Người phải ân cần Thánh Thần chứng chiếu

Dạ no nước yếu nhơn tiếu ưu đập đầu cầu Phật

Đời nầy thiểu Phật đa vật đa ma

Người chẳng xét ra việc ta khó xét ít thương

Chẳng nói quốc vương ăn tương với ớt

745. Đầu quăn môi trớt chịu ớt chịu gừng

Ăn nói không chừng nhiều bí rợ không sợ bó đau

Việc phải có dao lao xao đủ lẽ

Biết thời ít kẻ nói lẽ nhiều đường xanh quanh biết họ

Cứ kỳ hai họ thượng thọ qui căn

750.Tuy nói lăng xăng lo ăn cho chúng Người không bị đau

Trời Phật giải lao biết sao cứu độ

Kẻ xưng Phật ngộ người độ Phật Thầy

Chim ăn mắc bẩy chim sẩy nhẹ lo

Kẻ đói bụi tre việc e phải trùng Việc nầy nói túng

28

755. Cao-lãnh (8) Phật phiền Bất dụng lương tiền dĩ hiền hồi nhâm tý

Cờ thời nước bí lượng ý thấp cao qua

Kêu bớ nhà chớ tu mà về bển

Con bò lển nghển về bển đem theo

Để đây ăn lễ tết không chết không còn

760.Càng hao càng mòn không dòn một bữa

Nước nam dậy lửa khó chữa

xăm lăng mạt căn tận số

Tu xao xưng cố chức ố thượng thiên

Nói việc Tây-phiên ngửa nghiêng thân đổ bề từ manh

765. Tu thời khôn lanh hôi tanh không thấy

Chẳng thà cày cấy dơ dáy chẳng nài khổ hoài khổ hủy

Tu không biết nghĩ tu vĩ tu vơ

Tu đạt thiên cơ tu ngơ ngẩn tội mình

Sao chẳng tu tình tu hình chi vậy

770. Tu chi tầm bậy tu vậy uổng công Tu thương

Tu sao bất lượng bất trượng bân linh

Cửu huyền thất kinh Phật linh ngồi ván

Thấy việc ngao ngán ngó đông ngó không đặng tỏ

Tây ngồi cho rõ để cỏ xỏ nhà

775.Trước lạy ông bà sau hòaPhật cho mau

Áo tẩy khăn lau rửa mau sạch mặt

Giữ lòng cho chặt nước ngặt khó soi Kẻ thấy cọp

Saigòn câu lọp (9) không cọp ở rừng

Nói việc lẩy lừng ngó chừng Tây-Điện


29

780. Việc nào hiển diện việc trồng tre người nghe không hiểu

Tiền trình vị liễu thượng biểu tờ chương

Nhiều nỗi oan ương phụ vương khai khán

ngán năm tháng ngày giờ

Chí dốc phụng thờ huỳnh cờ an vị

785. Đồng lai Gia Nghị nhứt vị thanh long phước thọ

Cầu cho hai họ tý ngọ bất vi

miễn si vi thức trí bương ấp

Đào sâu khó lấp Long ấp (10) hỡi bây

Trách Thạnh Mỹ-tây (11) không ngay một đứa

790.Trai thời lứa lứa nhiều đứa hỗn hào

Các tê bài cào thầy lũ mầy kèo hủi

Rủ nhau chạy lủi kẻ ăn

Còn cửa lăng xăng tranh ăn thời khó

Việc ăn thời có việc ó thời không

795. Cầu chệt Sơn Đông cú miệng thú chỉn ghê

Thấy kẻ tu tê chỉn (12) ghê chỉn sợ

Miệng kêu cậu mợ mau bợ bán bưng chưng trái bướt

Tuy là nói trước thấy nước mới hay

Thậm khổ việc nay thương thay Gia Nghị

800. Nhiều người hung Nhiều việc suy lung kẻ trung người nịnh

Mỹ-tho Gia-định nhứt lịnh Định tường

Tân-an cang cương xuyên cấm cốc tóc Cần-thơ

Nhiều việc ngẩn ngơ su sơ Rạch-giá

Tây-ninh phong hóa bề đá cất am cất cốc

805. Cà mâu dục tốc cấm cóc Chùa Voi

30

Việc thế không soi chẳng coi Ba-vác (13) đại tây

Cầu tàu qua đây búa tay dao Bảy

Banam chưng nhảy Phật tẩy Trà vinh

Thấy việc thất kinh hồ hét đều ghét Bổn sư

810. Bổn đạo phân chư lo tư lục tỉnh

Nam vang bất vỉnh thác nghỉnh Cần thơ vọng hò bải cải

Bến tre làm phải người cải Ba xuyên

Tới án Hà tiên sầu riêng Cần Dọt (14) Nói Bạc liêu

Ông cấm (15) đá tiêu Thuấn nghiêu tỏ rõ

815. Phật Trùm (16) Tây bỏ nhiều ngỏ Takeo (17)

Người sợ mang eo không đền trục trặc dục dặc Biên hòa

Nhiều kẻ cần cả cất nhà Xà tón (18)

Việc làm nhiều món không ngón Bacnam vàm đất bạc

Vận còn bất đạt xiêu lạc Vĩnh long

820. Sadéc vòng trong minh mông đồng

Gò công mang tai chịu hai trận bão

Tử đa ấu thị Sơn chà (19)

Tra án bất hòa tại tòa Chaudoc

trường Cải bé ( 20) Bến Nghé (21) trương giương

825. Cá cóc oan ương khôn nhứt môn kế khổng

Bất an chú tổng trống lượng Cái dầu (22)

Ngả-bát (23) bắt cầu dạ sầu Sơn lãnh

Các nơi coi bảnh ba lăng xăng Hồng ngự (24)

Việc làm dụ dự bất tự Vàm Nao (25)

830.Nói thấp nói cao lao xao Cần lố(27)

31

Xuất long tráo thố Những việc lo ăn lăng xăng Cải-sách (28)

Ăn no đánh phách thậm trách Mái-dầm (29)

Lòng chẳng âm thầm sợ lầm Vàm phấn (30)

dạ tấn Chắc đao (31) Nói việc làm sao Vàm Nao ở lại

835.Tối thời nói dại người lại nói khôn cải lớn

Chưn hài chun hớn ( 33) Chợ lớn Trà Tân(34)

Cái bé hiếp dân ỷ thân quan lớn Chê con

Rạch-Kiến (35) Kỳ son (36) núi non Thị Rịa (37)

Nam Bang Tần địa nó lịa Mặc dưng (38) Ông văn lở

840. mười lo đạo giả mạo chiếu chương

Hết kẻ vận lương oan ương Tứ-sở

Bắc-đai mắc cở nhà du mù u ( 39) Láng-Thé (40 )

Ăn no ó ré vạch xé Láng-hầm (41)

Tôi thiệt ăn nằm, ăn nằm xào hết Trà Niên (42)

845. Cù là sợ Phiên cất riêng Rạch Sõi (43)

Ông Hiển thiệt giỏi chạy khỏi Sóc Suông (44) tuông núi Lấp (45)

Việc làm bất cập phải lập Ba Thê (46)

Nhiều người đều chê lập quê Tấn Đức (47)

Việc mình mình lao Nước chảy lao xao xa ao khó lội

850. Bằng tăng là cội khó lội Bắc Giang

Thốt-NỐt (48) la làng Vinh tre lộn kíp chạy tiếp Cỏ-bon

Vỉnh Tế núi son đề son Cầu Muống (49)

Nuốt mệt dừng quên ở trên Tam Cấp

Miệng đừng lấp tức Thủ Thiêm

855.Thủ một (50) cổ kim lập nghiêm Bến Thế (51)

32

Rạch Vĩnh thông (52) vật quới đi tới Tịnh Biên (53)
Vòng Cú (54) lỗi lầm hỏi thầm Cái lộc

Thuộc nhiêu ( 55) ăn giải giải phải thảy Trà-bư (56)

Lửa để trong lư bất cư Thị-đại

Tuy là nói bậy khó đậy đi qua Tổng-cáng (57)

860.Dạ lo ngao ngán chơ oán Dầy-tho

Bảy xào (58) chưa no còn lo Quản Phát sợ nát Thủ Hồ

Kể hết cơ đồ một hồ Xóm Mới (59)

Bạch-Ngưu (60) vận tới hỏi nới Trà lòng (61) Phải nước đục

Tứ phương tùng phục nước lụt Láng Linh

865.Dạ dốc thỉnh nghinh quảng thinh Trà-kiết(62)

Dạ lo Xa-keo thảm phiền tìm miền Bố thảo (63)

Nam di chí lão vỉ bảo Giang-Cơ

Nhiều việc ngẩn ngơ thơ thẩn chỉ dẫn Cái-thịa (64)

Hai cái phân chia nói lia Cái tắc (65)

870. Một đường gay gắt ngó tắc chê vàng ham bạc

Bến tranh (66) mặn lạt nước bạc Giồng Huê (67)

Nhiều việc khen chê người ê Tân Định (68)

Rau râm Miệng vái lâm dâm cơ thâm Bến-Bạ (69)

Phèn-đen chê lạ chung chạ Lăng gù (70)

875. Cái Dầu Cái thế (71) thưa đấm ông Cấm (72) như son

Bà-đội ( 73) không con ở non thành đá

Cái-sơn (74) Cái-lá cưa minh mông kể không đủ hết

Hòn tre (75) mối kết sợ chết Hòn Dờ

Nhiều việc vật vờ gần sau mất vong đất chẳng còn

880.Tuy việc hao mòn giai dòn chưa tỏ

Chữ nầy chê bỏ không ngỏ qua truông

uông lụy tuôn nước mắt


33

Việc đời gay gắt nam bắc một tôi

Nhiều nỗi thương ôi khó thôi Cơ Gia

885. Nay phải nhắc ra quỉ ma khủng Gia Nghị

Mậu dần Kỷ Tỵ Gia-Nghị đồng đăng

cố hương lân làm thân sao đặng

Than bề Ông Thả sợ Ngã ba Vinh

Chẳng nói làm thinh của kho chẳng có

890. Hóa-Cù (76) la ó người ngó Cái-tiêu

Sở hạ buồn hiu sao siêu sở việc trọng Long-đà

Nói việc thiệt nhà sợ mà không thiệt

Nói thời phân biệt sợ việc không phân Bàn cững đồng phước

Việc nào nói trước chưa bướt than

895. Đồng điền khô khan thở than sao thấu

Thượng văn biểu tấn lảo đao binh gương linh Thần huệ

Từ sanh số hệ nhứt nghệ nam mô

Mặc kẻ ra vô nam mô khép nép thưa qua

Hữu Phật hữu ma phân qua tà chánh (77)

900. Diêm đình lập tánh thượng thánh lập danh Tri bạo

Tri nhơn thức đạo tri bạo thức gian

Đi tới Cải ngang (78) trở sang Mỷ-Thiện (79) Cái lân

lợi ở đâu chẳng thâu Rạch ruộng (80)

Cổ đau cuộn cuộn muốn guộng lên đàm

905. Quen mặt coi nhàm Cái Nổ (81) chịu khổ Tháp Mười

Bắc chiên (82) nhiều người quên cười biếng khóc

34

Tây phiên nả tróc bắt tốc cường thọ trường dân bộ

Đa binh nhứt ngộ nhập mộ đa điền

Làng bắt đi liền kinh tiền Vỉnh Tế (83) tận thế đa nhơn

910.Quan cựu vô phân hành đàn nhựt dạ

Minh quân dỉ đọa sát hạ Phật hình Cầu tử bất chừng

Bịnh con chẳng đứng nghi chứng sanh cờ

Truyền phá nhà thờ mấy giờ tan hết Việc còn câu về

Nhiều việc phân lìa trở về Tây trước

915.Thập tự vô phước bắt bước ngang qua

Việc tại quốc gia chịu cực chịu cực nhiều phen

Chịu khó mới khen không trơn cũng phải

Nói sao không cải quấy phải giữ của cho ai

Người khỏi họa tai ơn ai ăn cho uổng

920. Con mèo thiệt nạn ăn uổng

Có tình Ngã-bác có giác vạy ngay

Đi tới phương Tây mới hay công chuyện

Gởi qua Nam điện mười năm hỏi thăm một tuổi

Cớ sao bỏ chuổi theo buổi đeo kiền lạc thiệt bạc cũng tiêu

925. Thiệt dạ Thuấn Nghiêu còn tiêu phần xác

Có ai ham rác ham cát ham bùn chẳng dụng tiền của

Có ai ham đũa bỏ của bỏ cơm lộn xà

Thấy thiệt kỳ đà la mà rắn mối

Sáng Trời như tối có mối như chưa

930.Nằm võng hết Nói ra câu kết nhiều nết khó lường

35

Kẻ thời tâm cường người thường dạ nhược Thương cường sao

hai bên muốn nên nhỉ thính

Thiện ngôn chỉ tính bất thính ác ngôn

Mười việc mười khuyên không điên không tri lý tri tâm

935. Tri thiển tri thâm tri lâm tri thị

Mới tri việc chị mới vị việc em Mới hung hung

Mới biết việc trung mới tung tùng nịnh

Mới định việc nhà mới hòa nhơn thế Mới kế nhơn lương

Mới tỏ anh hùng mới tùng hào kiệt

940. Mới thiệt trung lương mới thương trong dạ

Mới tạ nhứt môn biết tôn lễ nghĩa

nhơn nghĩa tuyệt đoan

Dạ người tham gian làm quan sao phải

Tri hòa tắc cải quấy phải tắc phân

945. Bất vị phải vậy Làm người nói bậy nói vậy làm sao

Kẻ thấp người cao lao xao cười nói Nói ra

biết nói hoài nói hoài quên mất

Nhơn giai hửu khẩu kiết hung

Cầm thú suy lung vật hung vật kiết

950.Lập tiền Gia định đạt lịnh cải danh Saigòn

ly qui việc quỉ Ở đời không nghỉ việc thủy việc bể rồi

Tàu tây phản hồi chưa rồi bể nữa

Chớ sơn theo bửa gập lửa phải tiêu

Bộ hành lịnh nằm lăng trở than thở chẳng an

36

955. Thấy dấu mà than mà than cho dấu

Có ai muốn xấu vật báo

không ham lòng ham tiền bạc

Thẳng qua cực lạc cho đạt tánh linh

Chẳng trải sử kinh cho minh nhơn thế

960. Tóc trần chi Nghèo mới bán đi giàu khi nào bán

Thế chưn ít tháng chịu nán năm nay
Năm tới thấy Tây

nhắc dắc tới ma mới dắc đi

Giữ chắc lời ghi lời ghi cho chắc

965. Lòng nam dạ bắc nó

ngồi việc hồi năm mới

Con ai đẻ nới tuổi mới hăm lăm

Trời Phật tích tâm hỏi thăm thời hỏi việc chi

Quì trước cung ly tội chi xưng tội

970.Ơn người ơn đội việc tội phải cai ai mà ỷ

E như con đỉ hủ hỉ không con

Chẳng dạ sắt son nước non tiêu hết sân si

Phật ngồi cung ly nói chi thời nói

Trước nhiều cơn đói việc nói Cơ Gia Nhiều nổi hiếp

975. Đời nầy lộn kiếp ăn hiếp Cơ Gia

Thấy thời người ta quỉ ma tại đó

Kêu chồng bằng nó kêu Phật ma

người ta nghe rõ

Trâu bò ăn cỏ không ngỏ tội chi

980. Người ta sân si e khi tội dữ tội dữ chẳng hèn

Trời mới đỏ đèn gói phèn chưa dạ

Người chung của chạ người chạ của chung Sanh chớ hỏi

Làm hung thời giỏi tớ khỏi hỏi lòng

Căn nợ cái lòng vợ chồng hiếp ý



37

985.Tam nửa lời chửa muốn thôi

Dụng nước chế vôi châu ôi đó

Ăn thời muốn ngó việc khó muốn không

Phước tội quân ân lập thân Hưng Thới (84)

An-giang quyền quới thấu tới cửu trùng

990. Quản cơ anh hùng phục tùng quan quan lớn nào hay

Lòng chẳng đầu Tây giử ngay một dạ

Nay tôi làm lạ lưỡng dạ bá tâm

Chổ nào có chỗ Hổ thời miệng hổ giữ chỗ sơn lâm

Có miệng mà câm có thâm tại vỉ Dạ lo đấp lũy

995. Cho thấu lời nguyền tới miền Ngọc Đế

Hoàng ân thập tuế ngự chế mười hai Tích thiện huờn lai

Việc đời tứ thứ chiếm cứ ba ngôi

Tam thứ thương ôi khổ thôi là khổ
Một ngày một trổ đạo lưỡng bình sự ninh sự loạn

1000. Hoàng ân con trạng sự loạn khó phân

Mối nước chăn dân đời chưa hỏi tai giỏi thời nghe

Đốn một bụi tre sạch que váng nhện

Xanh quanh vằn vện phách vật vờ bàn cờ khó đứng

Tướng ngồi làm chứng sĩ đứng một bên

1005. Hai nước hư nên mê biển khổ mã khổ quá giang

Gặp thuở hiển vang trung cang nghĩa khí

Phật Trời lập ý tưởng ma mà nói mà giả ngộ

Nói vui cười rộ việc ngộ khó han

Nói móc trong gan soi cà nát bấy chưa thấy Tây vô sống xô phơi khô dân chúng

38

1010. Động đau lòng súng Thới

Ta chẳng thương ta thương ma mới khổ

Động đau lòng gỗ thời gỗ mới kêu

Lời nói trớ trêu miệng kêu châu ổi!

Thiên cơ sao chổi gió thổi tiêu ma

1015. Ta chẳng tưởng ta tưởng ma mới dắc

Tri dỉ tri ân tri thân nan dị

Thức kỳ Gia Nghị nam dị tiền căn

Giặc dậy lăng xăng lăng xăng giặc dậy

Đánh nhau tầm bậy tầm bậy đánh nhau

1020.Nước nào ở đâu ở đâu đánh đó

Vận nghèo thấy ngó thấy ngó vận nghèo

Người thác bá bèo bá bèo người thác

Đâu đâu tan nát tan nát đâu đâu

Đặng chỗ ruộng sâu ruộng sâu ở đặng

1025. Mặc tình lội lặn hết nặng tới nề

Chưa đặng chọn bề việc hề sung sướng

Hữu nhơn vi tướng đất mướn ruộng thuê

Nhiều việc thiệt quê con tê còn dại

Tạm an liều trại nhứt bại cửu thiền

1030.Dỉ biện qui tiên dỉ hiền qui chánh

Lập thân vi Thánh lập tánh vi hiền

Lòng phải chi tiền làm hiền mới nổi

Nói ra biết lổi khó nỗi ăn ngồi

Lòng phải trau dồi nương hồi ly loạn

1035.Ngộ nhơn ngộ loạn dỉ đoạn ngôn phàn

Đức thánh lương nhìn dĩ ân phế oán oán phế ân

Phàm ngộ ngôn nhân dĩ phân nhơn nghĩa

Ví như chén dĩa nhân nghĩa phi ân Hai thuở

Nói ra nói dở theo thuở loạn ly

1040. Chớ nói sân si dễ dì khó ở

Lo ăn Ngao ngán cho đời nhiều lời thậm khổ

Nói ra xấu hổ thậm khổ Cơ Gia Hữu Phật hữu ma

Du lâm đa vật hữu Phật hữu ma

Tiên trị kỳ gia hậu ta xử bỉ Tiên kỳ xử kỷ hậu phân quan dân bất luật


39

1045. Nhơn dân dụng thực trung thực dụng ân

Quân tắc dụng dân vỉ ân tứ hải phục tùng

Lập tri anh hùng tương phùng tứ hải

Biết thời chẳng phải dạ cải rằng ngu

Khó tỏ rừng nhu Thánh

1050. Bá nhơn bá tánh bá tánh bá tâm

Xuất khẩu như lâm xuất tâm như khẩu Cao phi viễn tẩu

Phật ngồi từ bi nhơn khi khó trốn

Đoài ly chấn tốn nan tốn càn khôn

Sự cựu Khá đãm hậu cảm sương phong

1055. Bất kiến phương ban nhơn an Tây điện

Xuất ngôn cựu truyện đông thọ ấn minh quân

Các sự đồng tuấn thiện quân đồng gia Tứ Thánh (85)

Tam tài nhứt tánh vi Thánh tam Trời

Dỉ hậu lập đời phân Trời phân Phật

1060. Nhị thiên túc vật ngoại Phật nội Trời

Tây đặt thuận thời lòng nội mẹ việc nhẹ ngoại cha

Tuyệt cõi diêm la tâu cha Thượng cõi

Ở đời dễ hỏi người giỏi thân nghĩa nhân phòng khẩu

Lập-Thần Thiên cẩu mang khẩu bất tề

1065.Bất oán thiên hề bất tề tiêu nhơn nhơn phải hỏi

Hai sao qua khỏi chẳng hỏi hai sao

Hai ngọn lại giao cái cao cái thấp nát hướng Tây

Canh Tuất đều hay góc tây sau hậu

Thiên cơ dỉ lậu cơ hậu nan tường

40

1070. Người sự thế Thiên cơ lập kế trần thế bất tri

Kẻ ở người đi kẻ ly người hiệp

Giao An-giang

Tây đắc thắng bang dạ mang thất ước

Thức tri việc nước việc nước lo sau quân tử

1075.Dự ngôn Hứa sử ngôn ngữ Mục Liên (86)

Tri sự Tây Phiên tri Tiên Nam-Việt Trị nghiêm

Tri cổ tri kim lập nghiêm mới nổi

Xuất điềm sao chổi khiến nỗi Tây qua

Chẳng xử trở lại Tiền vinh hậu bại tiền hại hậu vinh

1080.Nước nào đắc linh chư binh ủng hộ Phật

Cứu độ phò hộ chư gia

Tích ác phùng ma thiện gia phùng Phật

Nhơn thân tri vật vật bất

cựu dễ phân việc tân khó nói

1085.bất tri dạ chói lời nói như không

Nghe nói bên đông dạ trông bên bắc

gay gắt chưa chắc lo âu

Lúa cốc ở đâu

chê đây người nay nói quấy

1090.Tôi thời ngó thấy giấy ngó thấy chữ son

Bút mực nước non mai rau trai rau muống

Trước trong muốn uống nhà bạo hết cơm

Úp chạ hư nơm trái thơm nhiều mắt

Đông Tây Nam Bắc có mắt ngó ngó cùng bốn phía

1095. Ngó tiền ngày vía thấy phía đàng sau

Thấy việc mới lâu trước sau thấy hết

____

CHÚ THÍCH
Thiên này nói nhiều về các địa danh Nam Kỳ lục tỉnh như Cải ngang, Mỹ-Thiện, Cái lân, Cái Nổ, Tháp mười. Thỉnh thoảng cũng có địa danh ở biên giới Việt Miên như Cần-Vọt :Kampot, Takeo ở Miên gần Châu Đốc. Địa danh quá nhiều, chúng tôi chỉ chú thích một số mà thôi.
(1). ).Mỹ Trà: ở Sa đec, quê của ông Ba Thới.
(2). Láng Linh:Thời bấy giờ, Lánh Linh - Bảy Thưa là một cánh đồng trũng phèn rộng bao la, không có kênh, rạch lớn ra vào, suốt năm chỉ gieo gặt một mùa lúa sạ. Phía Bắc giáp vùng biên giới núi Sam, Tây dựa Thất Sơn, Đông cặp sông Hậu giang, Nam giáp núi Ba Thê và Long Xuyên. Quản Cơ Trần Văn Thành đã lập chiến khu tại đây. Con ông là Trần Văn Nhu hoạt động tại đây, xây chùa thở Quản Cơ. Đây cũng là nơi Nguyễn Văn Thới đến tu học.
(3), Đây là Gò Sặt ở đất Miên, gần Châu Đốc. Ông Hai Lãnh gốc người Việt-Nam, không rõ họ gì. Ông còn có một tên nữa là cậu hai Gò-Sặt. Hai Lãnh võ-nghệ rất cao, có thuật gồng, thông bùa thư và thông nho học. Khoảng năm Tân-Sửu (1841), Hai Lãnh gặp ông Quản-Thành tại An-Giang (Châu-Đốc) và xin tùng quân. Từ đó, ông và ông Quản-Thành là đôi bạn chí thân, thường gần-gũi bên nhau để đàm văn, luận võ.
(4).Ông Thẻ: Năm ông Thẻ tức là năm cái bùa làm bằng gỗ do Phật Thầy làm ra trấn yểm năm nơi ở miền Nam.Vào năm 1851, Phật Thầy Tây An chỉ giáo cho Trần Văn Thành (Đức Cố Quản) và số tùy tùng lên núi tìm gỗ “lào táo” là loại gỗ chắc để làm trụ cột, gọi là “cây thẻ”; khi tìm được
gỗ, cho vuốt búp sen và khắc bốn chữ “Bửu Sơn Kỳ Hương”.

Khi khắc xong mang đi năm nơi mà khi đứng từ đỉnh núi Cấm nhìn xuống có thể thấy là thế “Ngũ Long Trấn Phục”. Tại núi Cấm, 1 cây trong hang gọi là hang Ông Thẻ và 4 cây dưới đồng bằng .
1) Cây thẻ số 1 : Đông phương Thanh Đế : cắm ở làng Vĩnh Hanh.
2) Cây thẻ số 2 : Bắc phương Hắc Đế : cắm ở làng Vĩnh Thạnh Trung.
3) Cây thẻ số 3 : Tây phương Bạch Đế :cắm ở Bài Bài làng Vĩnh Tế.
4) Cây thẻ số 4 : Nam phương Xích Đế : cắm ở Giồng Cát rừng tràm Vĩnh Điều.
5) Cây thẻ Trung ương Huỳnh Đế : Cắm ở Thiên Cẩm Sơn (núi Cấm) gần hang Bác Vật Lang.

(5). Ấp Ngã Bác ở Sóc Trăng.
(6). Sông Vàm Nao, hay Vàm Lao, Vàm Giao, tên chữ là Hồi Oa, hay Vàm Giao Giang và tên Khmer là pãm pênk Nàv, là một dòng sông tại tỉnh An Giang, nối sông Tiền với sông Hậu. Vàm Nao có vai trò quan trọng đối với đồng bằng sông Cửu Long về thủy lợi và giao thông vận tải. Vàm Nao còn nổi tiếng vì là nơi xảy ra trận thủy chiến khốc liệt giữa quân Việt và quân Xiêm vào cuối năm 1833, và còn vì các đặc sản như cá hô, cá bông lau.
(7).Tiết Ứng Long là con của Phàn Lê Huê (Tiết Đinh San chinh Tây)

(8). Cao-lãnh: Thị xã Cao Lãnh từng là tỉnh lị tỉnh Kiến Phong dưới thời VNCH.
(9). Lọp: dụng cụ bắt cá giống cái lờ.
(10).Long Ấp: Nhiều nơi có tên Long Ấp hay Ấp Long, và đó là tên vắn tắt như ấp Long Mỹ, ấp Long Thành ở nhiều nơi. Ở An Giang có nhiều Long Ấp như ấp Long Điền A ở Chợ Mới, Long Xuyên, hay ấp Long Hòa 2, xã Long Hòa, huyện Phú Tân; hay ấp Long Bình, xã Long Điền, huyện Chợ Mới, An Giang.. Có lẽ ông Ba nói về Thạnh Mỹ Tây, Láng Linh, trong đó ấp Long Châu có đền thờ Quản Cơ Thành, và là nơi ông Ba Thới đến học đạo.
(11). Có nhiều địa danh Thạnh Mỹ. Thạnh Mỹ Tây là một xã ở quận Châu Phú, tỉnh An Giang, là Láng Linh, nơi có đền Bửu Hương tự thờ Quản Cơ Thành.(12).Chỉn: vốn, vẫn.
(13). Ba Vác: cũng ghi là Ba Vat, địa danh gốc Khmer (Pears Watt là chùa Phật), còn có tên gọi khác là Ba Việt. Vào thế kỷ XVIII, nơi đây là huyện lỵ của huyện Tân An - một trung tâm kinh tế khá phồn thịnh thời bấy giờ. Năm 1777, nơi đây diễn ra trận đánh ác liệt giữa quân Tây Sơn và quân chúa Nguyễn, Nguyễn Phúc Dương đã bị bắt tại đây.Năm Minh Mạng thứ 4, Ba Vát thuộc huyện Tân Minh. Thời Việt Nam Cộng Hoà, Ba Vát là quận lỵ của quận Đôn Nhơn (03-1963), tỉnh Kiến Hoà. Sau năm 1975, Ba Vát thuộc xã Phước Mỹ Trung, huyện Mỏ Cày, tỉnh Bến Tre; nay là huyện lỵ của huyện Mỏ Cày Bắc. Ba Vát cách Vĩnh Long 37 km.Ca dao xưa có câu:Sông Bến Tre nhiều hang cá ngát,
(14). Cần Vọt: địa danh Cao Miên ( Kampot) gần Châu Đốc.
(15). Núi Cấm còn được gọi là Núi Ông Cấm hay Thiên Cấm sơn, Thiên Cẩm Sơn ; tên Khmer: Pnom ta piel hay Pnom po piêl; là một ngọn núi tại địa phận xã An Hảo, huyện Tịnh Biên, tỉnh An Giang, Việt Nam.
(16).Phật Trùm (? - 1875) tên thật: Tà – pênh, người Việt gốc Khmer, ở ấp Sàlon, xã Lương Phi, huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang. Ông được tín đồ các giáo phái Bửu Sơn Kỳ Hương, Tứ Ân Hiếu Nghĩa, Phật giáo Hòa Hảo gọi tôn là Phật Trùm.[1]
(17). Tỉnh Tà Keo, Campuchia, gần Châu Đốc. Ta Keo là một ngôi đền chưa hoàn thành theo phong cách Khleang được xây làm ngôi đền nhà nước của vua Jayavarman V. Nó được dự kiến xong năm 1000 nhưng công trình phải dang dở giữa chừng do cái chết của nhà vua. Những tảng đá của ngôi đền được sắp xếp xong nhưng những người thờ điêu khắc đã không quay trở lại. Cuối cùng ngôi đền có một hình dáng đặc biệt với vẻ đẹp vững chãi và đơn giản trên toàn bộ ngôi đền. Ngôi đền này được xây để thờ thần Shiva.
(18).Xà tón :Chùa Xà Tón (Xvayton) tọa lạc ở khóm 3, trung tâm huyện lỵ Tri Tôn, tỉnh An Giang, là ngôi chùa tiêu biểu cho nghệ thuật kiến trúc chùa tháp của người Khmer .
(19). Sơn Chà (Sơn Trà): bán đảo ngoài Đà Nẳng. Sơn Chà cũng là địa danh ở Lăng Cô gần Hải Vân. Đây là Sơn Trà trong Nam Kỳ, chưa rõ là ở tỉnh nào.
(20). Cái Bé: sông ở Kiến Giang (Rạch Giá).
(21). Bến Nghé: địa danh ở Sài gòn.
(22). Cái Dầu:Thị trấn Cái Dầu, xã Vĩnh Thạnh Trung, tỉnh An Giang.
(23). Ngả bác ( cũng ghi là Ngả Bát): Tân Phú Đông, thị xã Sa Đéc; Ấp Ngã Bác ở Sóc Trăng.
(24). Thị xã Hồng Ngự thuộc tỉnh Đồng Tháp.
(25). Sông Vàm Nao, hay Vàm Lao, Vàm Giao, tên chữ là Hồi Oa, hay Vàm Giao Giang và tên Khmer là pãm pênk Nàv, là một dòng sông tại tỉnh An Giang, nối sông Tiền Giang.
(26). Rạch Ruộng: Cầu Rạch Ruộng ở Sa Đéc.
(27). Cần Lố: cầu Cần Lố ở Mỹ Thọ. Rạch Cần Lố: Rạch chảy trên địa bàn huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp, đổ nước vào sông Tiền tại thị trấn Mỹ Thọ, huyện Cao Lãnh.
(28).Cái-sách:Rạch Cái Sách ở Đồng Tháp.
(29). Thị trấn Mái Dầm ở xã Phú Hữu A huyện Châu Thành, Hậu Giang.
(30). Vàm Phấn hay Vàm Tấn? Vàm Tấn ở (xã Đại Ngãi - Long Phu - Sóc Trăng)
(31). Chắc Đao: Chắc Cà Đao: Chắc Cà Đao trước là Hoà Bình Thạnh huyện Châu Thành, tỉnh An Giang. Nay là thị trấn An Châu, Long Xuyên.
(32).Sông Cái Lớn là một con sông lớn tại tỉnh Kiên Giang.Sông được bắt nguồn từ rạch Cái Lớn, huyện Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang, dòng chảy rộng dần vào Kiên Giang tại địa phận xã Vĩnh Thắng, huyện Gò Quao.
(33). Hài hán: giày dép. Chân hài chân hán: chân đi giày, đi đép.
(34).Trà Tân: Nhiều địa danh trùng tên. Là một xã ở Phan Thiết; ở huyện Đức Linh, tỉnh Bình Thuận; huyện Trà My, tỉnh Quảng Nam; huyện Trà Bồng, tỉnh Quảng Ngãi.Trà Tân ở Biên Hòa. Rạch Trà Tân ở Tiền Giang.
(35). Rạch Kiến: ở Cần Đước, Long An.
(36).Kỳ son: Kỳ Son hay Kỳ Sơn.Kỳ Sơn ở Quảng Nam, Nghê An, Hòa Bình. Đây nói về trong Nam, chưa rõ là đâu
(37). Thị Rịa: Bà Rịa
(38). Mặc Dưng: Mặc Cần Dưng là xã Bình Hoà, huyện Châu Thành, tỉnh An Giang. Sau này Bình Hoà chia thành 2 xã Bình Hoà và An Hoà. Kênh Mặc Cần Dưng từ Vĩnh Bình (Châu Thành) qua Tri Tôn.
(39). Mù u: cây mù u; xóm Giồng Mù U ở Bến Tre.
(40). Láng Thé: sông Láng Thé tỉnh Trà Vinh.
(41). Láng Hầm: Lúc bấy giờ, Ba Láng-Trà Niềng (địa danh này khi xưa gọi là Láng Hầm) còn là đất là vùng hoang vu, nhiều đầm lầy, thuộc huyện Phong Phú (nay là thành phố Cần Thơ).Ở đó, có viên Cai tổng Định Bảo tên là Nguyễn Văn Vĩnh, nổi tiếng là một cộng sự đắc lực của thực dân Pháp. Năm 1868, thấy nhân dân thường xuyên bị ông Vĩnh áp bức, Đinh Sâm (còn gọi là Võ Đình Sâm, vốn là người phủ Tân Thành [vùng Sa Đéc], nay thuộc tỉnh Đồng Tháp là một thanh niên đang cư ngụ trong vùng đã mạnh dạn đứng lên phất cờ khởi nghĩa, và đã được ủng hộ nhiệt liệt.
(42). Vàm Trà Niên - Vĩnh Châu - Sóc Trăng .
(43). Rạch Sỏi là một phường của thành phố Rạch Giá. Trước kia vốn là huyện lị của huyện Châu Thành.
(44). Sóc Suông : ở xã Phi Thông, thị xã Rạch Giá .
(45). Núi Lấp: chưa rõ. Phải chăng núi Sập là trái núi lớn nhất nằm trong cụm núi Sập bao gồm bốn núi: núi Sập, núi Nhỏ, núi Bà và núi Cậu. Tất cả đều nằm trên địa bàn huyện Thoại Sơn. Núi Sập có độ cao 85m với chu vi 3.800m,cách thành phố Long Xuyên 29 km theo đường tỉnh lộ 943. Hay núi Lấp Vò tức núi Cậu ở Dầu Tiếng (Bình Dương).
(46). Núi Ba Thê còn được gọi là núi Vọng Thê, tên gốc là Hoa Thê Sơn, thị trấn Óc Eo, huyện Thoại Sơn, An Giang. đời vua Minh Mạng vì kỵ húy tên Hoàng hậu Hồ Thị Hoa, nên đổi tên là núi Ba Thê.
(47). Tân Đức là một làng ở huyện Đầm Dơi, tỉnh Cà Mâu.
(48). Quận Thốt Nốt là một đơn vị hành chính trực thuộc thành phố Cần Thơ.
(49). Cầu Muống ở huyện Hồng Ngự, tỉnh Đồng Tháp.
(50). Thủ Một: Thủ Dầu Một.
(51).Bến Thế : Tân An Xã - Bình Dương.
(52).Phường Vĩnh Thông, thành phố Rạch Giá. Thôn Vĩnh Thông ở Kiến Giang
(53). Tịnh Biên: một huyện ở An Giang.
(54). Vòng Cú hay Vàm Cú? Vàm Cú : ở Trà Vinh thông với Láng Linh: Nước chảy Láng Linh, chảy ra Vàm Cú/Thấy dáng em chèo, cặp vú muốn hun .
(55). Thuộc nhiêu: Giồng Thuộc Nhiêu là một trong 3 giồng đất hình thành nên xứ Bà Giồng nổi ... Hiện nay, ở ấp Nam, xã Điềm Hy, huyện Châu Thành có chợ mang tên Thuộc Nhiêu. Giồng trải dài từ hai xã Dưỡng Điềm, Điềm Hy, huyện Châu Thành đến xã Nhị Quý, huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang, song song với quốc lộ 1A, cách thành phố Mỹ Tho khoảng 20 km. ..
(56). Trà-bư: rạch Trà- (thuộc làng An-Thạnh Trung, gần ranh hạt Sađéc – Long –Xuyên, cách xa chợ Cái-Tàu-Thượng lối bảy ngàn thước)
(57).Tổng-cáng: địa danh ở tại Sóc Trăng
(58). Bảy xào: địa danh ở Trà Cú, Trà Vinh.
(59). Xóm mới: Nhiều nơi trùng tên, ở đây là ấp Giồng Chát, xã Liêu Tú, huyện Long Phú , tỉnh Sóc Trăng.
(60). Sông Bạch Ngưu: ở Cà Mâu, xuất phát từ rạch Cái Chanh chảy ra ngã ba Tắc Thủ. Sông dài 23km, trung bình sâu từ 2 - 3 mét .
(61).Trà lồng :Thị trấn Trà Lồng, huyện Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang
(62). Trà-kiết: Cần Thơ
(63).Bố thảo: rạch Bố Thảo ở Long An; cầu Mỹ Thanh, Kinh Tam Sốc đi Bố Thảo (Sóc Trăng).
Bố Thảo ở xã An Ninh huyện Mỹ Tú tỉnh Sóc Trăng.
(64). Rạch Cái Thia , ở huyện Châu Thành, Kiên Giang.
(65) Cái tắc:Thị trấn Cái Tắc, xã Tân Phú Thạnh, huyện Châu Thành A, tỉnh Hậu Giang)
(66). Bến tranh: ở gần Mỹ Tho.
(67). giồng Huê: Địa danh ở Gò Công. Năm Mậu Thìn 1808 , ông Trần Văn Huê lập làng Vĩnh Lợi, lúc đó thuộc tổng Hòa Bình, huyện Kiến Hòa, trấn Ðịnh Tường Khi ông Huê qua đời (chưa rõ năm), giồng đất này được gọi là Giồng Ông Huê, và chợ Vĩnh Lợi cũng được gọi là Chợ Giồng Ông Huê.
(68). Tân Định: ở quận I Saigon.
(69).Bến-Bạ : đây là bến đò ngang tồn tại từ rất lâu rồi. ... Sông Tống Long, Trà Cú bến đò ngang Bến Bạ. Bến Bạ : Thị Trấn huyện Cù Lao Dung ( Sóc Trăng )
(70 ).Bến đò Lăng Gù thuộc làng Hòa Hảo. Có nơi nói là ở Cái Dầu.
(71).Cái thế hay Cái Khế? phường CÁi KHế, quận NInh KIều, CẦn THơ.
(72).ông Cấm: Núi Cấm ở Châu Đốc.
(73). Bà-đội: Cầu Bà Đội (dài 5,5m, rộng 4,5m, trọng tải 8,5 tấn) bắc ngang tỉnh lộ 9, xã Bình Mỹ, huyện Củ Chi, Saigon. Núi Bà đội ở An hỏa - Tịnh biên - An giang .Cũng có núi Bà Đội Om, tương truyền có môt người phụ nữ đội om gạo lên đỉnh núi chờ chồng hóa thành đá ở Tịnh Biên Châu Đốc.
(74). Cái-sơn: Cầu Cái Sơn ở Vĩnh Long; Cái Sơn ở Cần Thơ.
(75). Hòn tre : đảo ở ngoài Nha Trang, ở ngoài Rạch Giá.
(76). Hóa Cù: Ở An Giang. Ấp này cách Cần thơ 74 km.
(77). Hữu Phật hữu ma phân qua tà chánh/Diêm đình lập tánh thượng thánh lập danh/Tri bạo Tri nhơn thức đạo tri bạo thức gian: Có Phật có ma, phải biết phân biệt tà với chánh. Diệm đình có sổ ghi tên người phạm tội, và trên thiên đình cũng ghi tên các bậc thánh. Biết ai là người nhân đức hiểu đạo, biết ai là kẻ gian ác làm điều bạo ngược.
(78). Cái Ngang: ở Vĩnh Long; bến đò Cái Ngang ở Cà Mâu.
(79).Mỹ Thiện: Có nhiều địa danh trùng tên; rạch Mỹ Thiện ở Tiền Giang.
(80). Rạch Ruộng: Bến phà ở Cà Mâu; Cầu Rạch Ruộng là dự án giao thông nối liền thị trấn Sông Đốc với huyện Trần Văn Thời.
(81).Cái Nổ: Địa danh ở đồng bằng sông Cửu Long.
(82). Bắc chiên :Địa danh ở đồng bằng sông Cửu Long, gần Cần Thơ.
(83). Kinh Vĩnh Tế là một con kênh đào nổi tiếng, nằm tại địa phận hai tỉnh An Giang và Kiên Giang, thuộc đồng bằng sông Cửu Long, Việt Nam.
(84) Hưng Thới: Nhiều địa danh cùng tên. Ấp này ở Cần Thơ. Làng Xuân Sơn và Hưng Thới, nay là ấp Sơn Tây, xã Thới Sơn, Tịnh Biên, An Giang. Vùng này do Phật Thầy giao cho Tăng chủ quản lý.
(85). Tứ thánh: Phải chăng là cậu bé 9 tuổi ở Châu Đốc được thánh nhập xác phàm làm thơ tiên được truyền tụng (có tác phẩm ở trong tập phụ lục)?
(86). Mục Liên: Mục Kiền Liên, đệ tử của đức Phật.

No comments: